De hypotheekrenteaftrek (HRA) is een van de meest besproken regelingen in Nederland. Huiseigenaren mogen hun hypotheekrente aftrekken van de belasting, waardoor de maandlasten lager worden. Critici wijzen erop dat dit de huizenprijzen opdrijft en vooral hogere inkomens bevoordeelt. De verkiezingen van oktober 2025 laten zien dat politieke partijen zeer verdeeld zijn: sommigen willen de HRA behouden, anderen afbouwen, en weer anderen willen een grens instellen.
Belangrijkste punten:
- Rechtse partijen willen de HRA behouden; linkse partijen zetten in op afbouw.
- Als er wordt afgebouwd, gebeurt dit altijd geleidelijk (8 tot 30 jaar) en vaak met compensatie, zoals lagere inkomstenbelasting of het schrappen van het eigenwoningforfait.
- SP, PvdD en DENK kiezen voor een middenweg: de aftrek blijft voor betaalbare huizen, maar wordt geschrapt voor dure woningen.
- Nationale en Europese instanties zetten al jaren druk om de regeling af te bouwen of af te schaffen.
- De uiteindelijke uitkomst hangt sterk af van welke partijen samen een coalitie vormen.
| Partij | Standpunt | Tempo | Bijzonderheden |
| VVD | Behouden | Geen verandering | HRA is breekpunt; focus op meer woningen bouwen |
| PVV | Behouden | Geen verandering | Wilders: ‘niet aan tornen’ |
| NSC | Behouden | Geen verandering | NSC wilt stabiele regels |
| BBB | Behouden | Geen verandering | Meer bouwen, niet sleutelen aan HRA |
| JA21 | Behouden (impliciet) | Geen standpunt in programma | Lijkt behoud te steunen |
| FvD | Versterken | Onmiddellijk | Terug naar hoger aftrektarief; Wet-Hillen terug |
| SGP | Behouden, open voor herziening | Geen tempo genoemd | Bereid tot kleine aanpassingen |
| CDA | Afbouwen | 30 jaar | Geleidelijk, met lagere inkomstenbelasting |
| D66 | Afbouwen | 15+ jaar | Huiseigenaar behoudt recht voor helft van looptijd |
| GL–PvdA | Afbouwen | 8–12 jaar | Opbrengst naar woningbouw en lastenverlichting |
| Volt | Afbouwen/afschaffen | Zo snel mogelijk | Woning naar box 3, eigenwoningforfait verdwijnt |
| SP | Beperken | Direct voor dure huizen | Alleen aftrek tot ±€600.000 woningwaarde |
| PvdD | Beperken | Direct voor dure huizen | Aftrek tot NHG-grens, daarboven afbouw |
| DENK | Beperken | Direct voor dure huizen | Aftrek tot ±€500.000, daarboven stoppen |
Wat zeggen nationale en Europese instanties?
Het Centraal Planbureau (CPB) stelt dat de hypotheekrenteaftrek de huizenprijzen opdrijft en weinig bijdraagt aan betaalbaarheid. Volgens het CPB is de regeling bovendien duur: jaarlijks kost deze miljarden aan gemiste belastinginkomsten. Hun advies is om de HRA stap voor stap verder af te bouwen en tegelijk de inkomstenbelasting te verlagen, zodat huiseigenaren minder nadeel ervaren.
De Nederlandsche Bank (DNB) benadrukt dat de HRA huishoudens stimuleert om te veel te lenen. Hierdoor zijn Nederlandse gezinnen kwetsbaarder bij rentestijgingen. DNB wil de HRA daarom afbouwen en ziet dit als een manier om de financiële stabiliteit te versterken. Ook pleit De Nederlandse Bank voor strengere hypotheekregels.
De Algemene Rekenkamer noemt de HRA een ondoelmatige belastinguitgave. Volgens de Rekenkamer profiteren vooral hogere inkomens, terwijl starters er weinig aan hebben. Hun advies: beperk of schaf de regeling af en zet het geld in voor nuttiger doelen, zoals woningbouw.
Europa
Vanuit Europa klinkt dezelfde boodschap. De Europese Commissie vraagt Nederland al jaren om de HRA af te bouwen. Dit is onderdeel van het Europees Semester, waarin landen advies krijgen over hun economie. De Commissie vindt dat de HRA zorgt voor te hoge schulden en oneerlijke voordelen voor huiseigenaren. Ook de Europese toezichthouders (ECB/ESRB) hebben gewaarschuwd dat de HRA risico’s veroorzaakt doordat huishoudens meer lenen dan gezond is.
Wat betekenen mogelijke coalities voor de HRA?
De toekomst van de hypotheekrenteaftrek hangt vooral af van de samenstelling van het volgende kabinet.
Centrum-Rechts
Een centrum-rechts kabinet (bijvoorbeeld met VVD, NSC, BBB en mogelijk CDA of SGP) betekent dat de HRA grotendeels behouden blijft. De VVD en PVV zien de HRA als breekpunt, en ook BBB en NSC willen geen verdere veranderingen. Het CDA zou wel willen afbouwen, maar hooguit in een zeer langzaam tempo van 30 jaar. De uitkomst in dit scenario: hooguit een trage afbouw, waarschijnlijk met compensatie via lagere belasting.
Centrum-Links
Een centrum-links kabinet (met GL–PvdA, D66, Volt, CU en mogelijk CDA of NSC) zorgt vrijwel zeker voor verdere afbouw. GL–PvdA en Volt willen relatief snel afschaffen, D66 en CU kiezen voor een rustiger tempo. CDA zou de afbouw spreiden over 30 jaar. Waarschijnlijk compromis: een traject van 12 tot 20 jaar. Dit gaat altijd gepaard met lastenverlichting of investeringen in woningbouw om draagvlak te behouden.
Een kabinet met de PVV maakt aanpassing van de HRA zo goed als onmogelijk. Wilders heeft duidelijk gemaakt dat de regeling volledig behouden blijft. In dit scenario verandert er dus niets aan de HRA.
Conclusie
Kortom: de kans op verandering is het grootst als er een centrum-links kabinet komt. Bij centrum-rechts of een kabinet met de PVV blijft de hypotheekrenteaftrek waarschijnlijk zoals hij is, of wordt hooguit heel langzaam afgebouwd. Daarnaast kan druk vanuit Europa er natuurlijk ook voor zorgen dat de afbouw van de HRA verder zal worden gestimuleerd. Uiteindelijk zal het koffiedik blijven kijken maar het is niet waarschijnlijk dat de regeling in een keer zal worden beëindigd.